Περιηγηθείτε στο
Κτήμα Φιξ
Το Κτήμα Φιξ αποτελεί μια έκταση 27 στρεμμάτων στα όρια του Δήμου Ηρακλείου Αττικής, στα σύνορα με τους όμορους Δήμους Λυκόβρυσης – Πεύκης και Μεταμόρφωσης.
Ιερός Ναός
Αγίου Λουκά
Ο Δήμος Ηρακλείου γεννήθηκε σαν μικρή κοινότητα στην καρδιά της παλιάς Αττικής και μεγάλωσε σιγά-σιγά με τον καιρό έγινε ανεξάρτητος και δυνατός δήμος κρατώντας ζωντανές τις παραδόσεις του τόπου του πάντα συνδεδεμένος στενά με την Αθήνα και την ιστορία της
Περιηγηθείτε στον Ι.Ν.
της Αγίας Τριάδας
Ο Δήμος Ηρακλείου έχει ιστορία παλιά και πλούσια, ξεκίνησε ως μικρή κοινότητα στην Αττική αναπτύχθηκε, με τα χρόνια έγινε αυτόνομος και δυνατός δήμος, διατηρεί την παράδοση μαζί με σύγχρονη ζωή, συνδέεται στενά με την πόλη της Αθήνας καθημερινά.
στην ιστορία του Ηρακλείου Αττικής
Οι πρώτες αναφορές για την περιοχή εντοπίζονται στους κλασικούς χρόνους και συνδέονται με τον δήμο των Ιφιτιδών ή Ηφαιστιάδων. Εικάζεται πως το «Ηφαιστίον» παραπέμπει σε ένα πολιτισμικό και θρησκευτικό πλαίσιο εντός του οποίου αναπτύχθηκε η ανθρώπινη δραστηριότητα. Η λατρεία του Ηφαίστου συνδέεται με την παραγωγική δραστηριότητα της εποχής. Η περιοχή αποτελούσε αγροτικό χώρο με καλλιέργειες και μικρούς οικισμούς.
στη Ρωμαϊκή Αθήνα
Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, το Ηράκλειο εντάσσεται πλήρως στο διοικητικό και τεχνικό σύστημα της Αθήνας. Σημαντικό τεκμήριο αποτελεί το Αδριάνειο Υδραγωγείο (2ος αι. μ.Χ.), τμήματα του οποίου διέρχονταν από την περιοχή.
Άποψη κατάλοιπων του Αδριάνειου Υδραγωγείου σήμερα
Περισσότερα
Το έργο αυτό εξασφάλισε την υδροδότηση της Αθήνας και ανέδειξε τη στρατηγική σημασία του Ηρακλείου στο δίκτυο υποδομών της εποχής.
Στα Βυζαντινά χρόνια το Ηράκλειο αποτελούσε αγροτικό χώρο με καλλιέργειες, μικρούς οικισμούς και λατρευτικά κέντρα. Σημαντικό μνημείο της περιόδου αποτελεί ο Ναός Αγίου Γεωργίου που συνδέεται με τη μεσαιωνική εκκλησιαστική παράδοση της περιοχής.
Ανάπτυξη του Ηρακλείου ως αγροτικού χώρου στα Βυζαντινά χρόνια
Περισσότερα
“
Μετά το 1456 η περιοχή εντάσσεται στο οθωμανικό διοικητικό σύστημα ως μέρος του καζά των Αθηνών. Το Αράκλι, γλωσσική εξέλιξη της αρχαίας ονομασίας Ηράκλειο, διατηρεί τον αγροτικό του χαρακτήρα ενώ, παράλληλα, υφίσταται πληθυσμιακή ύφεση λόγω των πολεμικών συγκρούσεων και των επιδημιών των αρχών του 19ου αιώνα.”
Ιδρύεται στο Ηράκλειο η Βαυαρική Στρατιωτική Αποικία
Περισσότερα
“Με την ανακήρυξη του Βαυαρού Όθωνα ως πρώτου βασιλιά της Ελλάδας, ξεκίνησε μια νέα εποχή για το νεοσύστατο ελληνικό κράτος. Τον Μάιο του 1837, τέσσερις Βαυαροί στρατιωτικοί —οι Νάιντελ (Neidel), Βέρνερ (Werner), Βουθ (Wuth) και Ζίγκλερ (Ziegler)— υπέβαλαν αίτημα προς τον βασιλιά Όθωνα, ζητώντας την άδεια να εγκατασταθούν μόνιμα στην Ελλάδα. Το αίτημά τους αποτέλεσε την αφετηρία για την ίδρυση της βαυαρικής στρατιωτικής αποικίας στο αραιοκατοικημένο τότε Ηράκλειο.
“
Η εγκατάσταση της οικογένειας Φιξ στο Ηράκλειο
Περισσότερα
Ο Georg Fuchs εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο στο πλαίσιο της Βαυαρικής αποικίας, θεμελιώνοντας την παρουσία της οικογένειας Φιξ στην περιοχή, ενώ ο γιος του Johannes Karl Fuchs συνδέθηκε με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του οικισμού.
Περισσότερα
Τα διατάγματα αυτά ρύθμισαν την παραχώρηση γης και προνομίων στους νέους οικιστές, σηματοδοτώντας την επίσημη ίδρυση του «Βαυαρικού Ηρακλείου».
11 Ιουνίου 1837
Η ίδρυση στρατιωτικής αποικίας στο Ηράκλειο θεσμοθετήθηκε με τα Βασιλικά Διατάγματα της 24ης Μαΐου και της 11ης Ιουνίου 1837.
Τα Βασιλικά Διατάγματα ίδρυσης της στρατιωτικής αποικίας
19ος αιώνας
Διατάγματα της οθωνικής διοίκησης για τη διανομή των εκτάσεων και εξέλιξη
Περισσότερα
Η οθωνική διοίκηση έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον βαυαρικό οικισμό του Ηρακλείου, γεγονός που αποτυπώνεται στον μεγάλο αριθμό διαταγμάτων που ρύθμιζαν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη διανομή γης στο Ηράκλειο αλλά και στην κατασκευή δρόμου που συνέδεε τη νέα οικιστική περιοχή με την Αθήνα.
Χριστόφορος Νέζερ: ο πρώτος επιστάτης βαυαρικού οικισμού ιδρύει σχολείο και διδάσκει
Περισσότερα
Ο Γιόχαν Κρίστοφ Νέζερ (1808–1883) ανέλαβε την παραλαβή και φύλαξη της Ακρόπολης μετά την αποχώρηση των οθωμανικών στρατευμάτων ενώ, παράλληλα, ορίστηκε πρώτος επιστάτης του βαυαρικού οικισμού Ηρακλείου. Το 1840 προχώρησε στο κλείσιμο των 12 οινοπωλείων σε έναν οικισμό που κατοικούσαν 3 αγαμοι άνδες και 15 οικογένειες και ίδρυσε σχολείο, στο οποίο δίδασκε ο ίδιος, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση, την κοινωνική πειθαρχία και την αγροτική αυτάρκεια των κατοίκων.
Ανεγείρεται ο Καθολικός Ναός Αγίου Λουκά σε σχέδια Θ. Χάνσεν
Περισσότερα
Το 1842 ανεγέρθη ο Καθολικός Ναός Αγίου Λουκά, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της οθωνικής περιόδου στην Αττική. Ολοκληρώθηκε το 1845, σε στενή συνεργασία του βασιλιά Όθωνα με τον καθολικό επίσκοπο Ελλάδος Ιωσήφ Μπλανσίς. Με βασιλικό διάταγμα παραχωρήθηκε το οικόπεδο και τέθηκε ο θεμέλιος λίθος, υπογραμμίζοντας τον θεσμικό ρόλο του καθολικού στοιχείου στον νέο οικισμό. Ο νεογοτθικός ναός, σε σχέδια του Θ. Χάνσεν, αποτελεί επίκεντρο θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής μέχρι σήμερα, καθιστώντας το Ηράκλειο λίκνο του καθολικισμού στην Αττική.
Το πρώτο ζυθοποιείο της Ελλάδας στο Ηράκλειο
Περισσότερα
Ο Johannes Karl Fuchs έστησε στην αυλή του σπιτιού του το πρώτο ζυθοποιείο της Ελλάδας, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα. Το ζυθοποιείο λειτουργούσε και ως ταβέρνα, προσφέροντας τη μπύρα που παρήγαγε στους Βαυαρούς αξιωματικούς που διέμεναν στην περιοχή. Παρά την πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, η επιχειρηματική αυτή προσπάθεια ήταν πολύ πετυχημένη ενώ η μπύρα είχε τεράστια ζήτηση, μετέπειτα και από Έλληνες. Η πρώτη μπύρα που παρασκευάστηκε στη χώρα παίρνει φυσικά το οικογενειακό όνομα FIX. Η οικογένεια Φιξ κατείχε το μονοπώλιο της μπύρας στην Ελλάδα από το 1864 ως το 1963.
Η αφομοίωση των καθολικών Βαυαρών
Περισσότερα
Μετά την έξωση του Όθωνα το 1862, ο οικισμός του Ηράκλειου ως Μικρή Βαυαρία άρχισε να φθίνει. Αρκετές οικογένειες, από τους περίπου 70 κατοίκους, ακολούθησαν τον εκθρονισμένο Βασιλιά. Οι κάτοικοι που έμειναν για να διατηρήσουν τον οικισμό έκαναν προξενιά με καθολικές οικογένειες κυρίως από τη Σύρο, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση πολλών Ελληνοκαθολικών οικογενειών από τις Κυκλάδες στις οδούς Πίνδου, Δωδεκανήσου, Ανδρούτσου, Μουστακλή, Αλωνίων και Πλαπούτα.
Το «Θηρίο» μπαίνει σε λειτουργία και ενώνει το Ηράκλειο με την Αθήνα
Το 1885 το τρένο, γνωστό ως «Θηρίο», στη γραμμή Αθηνών–Λαυρίου έκανε στάση στο Ηράκλειο και ενίσχυσε τη σύνδεση της περιοχής με την Αθήνα. Η λειτουργία του διατηρήθηκε έως το 1938.
Εκπαίδευση και κοινωνική οργάνωση
Τη δεκαετία 1920-1930 ενισχύονται οι εκπαιδευτικές υποδομές του Ηρακλείου. Αναπτύσσονται σχολεία, σύλλογοι και κοινωνικές δομές. Τη δεκαετία του 1920, ανεγείρεται το 1ο Δημοτικό Σχολείο Κάτω Ηρακλείου, ενώ τη δεκαετία του 1930, το 2ο και το 3ο Δημοτικό Σχολείο λειτουργούν προσωρινά σε ιδιωτικούς χώρους.
Η Μικρασιατική Καταστροφή και το προσφυγικό κύμα
Η μαζική εγκατάσταση προσφύγων αλλάζει οριστικά τη φυσιογνωμία της πόλης με 2.500 οικογένειες προσφύγων να εγκαθίστανται στο Ηράκλειο και τη διοικητική του περιφέρεια, που περιλάμβανε μέχρι το 1934 την Καλογρέζα, την Αλσούπολη και τη Νέα Ιωνία. Οι πρόσφυγες στεγάζονται προσωρινά σε σχολεία, εκκλησίες, αποθήκες και παραπήγματα, μεταβάλλοντας οριστικά τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Η οργάνωση των προσφυγικών συνοικισμών
Σταδιακά, με τη δράση της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων και τη συνδρομή ιδιωτών και φιλανθρωπικών οργανώσεων, ξεκινά η οργανωμένη αποκατάσταση των προσφύγων και διαμορφώνεται ο σύγχρονος οικιστικός ιστός. Δημιουργούνται προσφυγικοί συνοικισμοί, κυρίως στις περιοχές των Ποδαράδων και της Καλογρέζας, με πρόχειρες κατασκευές που μεταβάλλουν τη χωρική και κοινωνική οργάνωση της πόλης.
Η προσφυγική τομή και η αναδιαμόρφωση του Ηρακλείου
Το 1935, στη θέση του παλαιού ναού του Αγίου Γεωργίου, ανεγέρθη νέος, μεγαλύτερος ναός, που αντανακλούσε την πληθυσμιακή και πνευματική ανάπτυξη της περιοχής.
Ο Άγιος Γεώργιος σύμβολο της προσφυγικής μνήμης και της μεταπολεμικής κοινωνίας
Περισσότερα
Το 1958, ο ναός αγιογραφείται από τον Φώτης Κόντογλου και τους μαθητές του, συνδέοντας το Ηράκλειο με το καλλιτεχνικό και πνευματικό ρεύμα της μεταβυζαντινής αναγέννησης. Το έργο αυτό αποτελεί μέχρι σήμερα πολιτισμική δήλωση, που ενσωματώνει τη μνήμη των προσφύγων και τη συλλογική ταυτότητα της μεταπολεμικής κοινωνίας.
Το 1938 ολοκληρώθηκε η ανέγερση του ναού Αγίας Τριάδας, η οποία είχε ξεκινήσει από το 1920. Ο ναός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και κοινωνικά σημεία αναφοράς της περιοχής, καθώς αποτελούσε τόπο συνάντησης και καθημερινής ζωής ήδη από τα πρώτα χρόνια.
Η Αγία Τριάδα
και ο δημόσιος χώρος
Το 1938 άρχισαν στο Ηράκλειο, γύρω από τη διασταύρωση Κύμης και Αντύπα, οι πρώτες γεωτρήσεις που κατέληξαν σε ανθρακωρυχεία λιγνίτη.
Η είσοδος του ορυχείου στην Κύμη.
Ξυλογραφία του H. Clerget σε σχέδιο του H. Belle (Le Tour du Monde 32/1876, σ. 80)
Τα λιγνιτωρυχεία
Περισσότερα
Οι πρώτοι ιδιοκτήτες ήταν οι Χιώτες εφοπλιστές Μιχαληνός–Μίχαλος και ο Απόστολος Κιουζές-Πεζάς που μίσθωσε το 1940 τα λιγνιτωρυχεία Νέου Ηρακλείου. Τα ανθρακωρυχεία του Ηρακλείου κάλυπταν τις ανάγκες κάρβουνου της Ηλεκτρικής Εταιρείας, του εργοστασίου παραγωγής ρεύματος Κερατσινίου και της εταιρείας Γκαζιού.
Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος
Στο κατώφλι
του πολέμου
Περισσότερα
Η καθημερινότητα των κατοίκων ανατρέπεται από τις εξελίξεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Άνδρες επιστρατεύονται και αναχωρούν από τον σιδηροδρομικό σταθμό, ενώ οι οικογένειες αντιμετωπίζουν ανασφάλεια και ελλείψεις. Οι εργατικές γειτονιές της Καλογρέζας και οι προσφυγικές συνοικίες πλήττονται ιδιαίτερα, καθώς η εργασία περιορίζεται και η επιβίωση δυσκολεύει.
Το 1941, με την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων στην Αττική, το Ηράκλειο περνά στη συνθήκη της Κατοχής. Οι δεσμοί γειτονιάς, η εργατική εμπειρία και η προσφυγική μνήμη των προηγούμενων δεκαετιών συγκροτούν το κοινωνικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα αναπτυχθεί η Αντίσταση.
Οι άνθρωποι του Ηρακλείου στην Αντίσταση
Κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής, το Ηράκλειο διαμορφώθηκε σε ελεγχόμενη ζώνη. Για τον σκοπό αυτό, μια εκτεταμένη έκταση στο κέντρο της πόλης περιφράχθηκε με συρματοπλέγματα και στο εσωτερικό της κατασκευάστηκαν ορύγματα με κεκλιμένα τοιχώματα, ώστε τα γερμανικά οχήματα και τα καύσιμα να μην είναι εύκολα ορατά από τα εχθρικά αεροσκάφη. Η περίφραξη εκτεινόταν από την οδό Αναμορφώσεως έως τον λόφο της Αγίας Τριάδας, την Ωραιοπούλου, την πλατεία Όθωνος, την οδό Φιλοθέης και τον Πράσινο Λόφο.
Περισσότερα
Το Ηράκλειο συνέβαλε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση. Ηλέκτρα Αποστόλου, Παναγιώτης Μικρόπουλος, Γιάννης Μπομποτίνος και Κώστας Ωραιόπουλος, αποτελούν εμβληματικές μορφές του αγώνα για την ελευθερία.
Ηρακλειώτες στο Μπλόκο της Καλογρέζας
Περισσότερα
Η 15η Μαρτίου 1944 χαράχτηκε ως μία από τις πιο σκοτεινές και τραγικές στιγμές της Κατοχής. Το Μπλόκο της Καλογρέζας, με τις μαζικές συλλήψεις, τα σκληρά βασανιστήρια και την εκτέλεση 22 αγωνιστών, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη μνήμη του Ηρακλείου Αττικής. Πολλοί Ηρακλειώτες βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της Αντίστασης και πλήρωσαν με τη ζωή τους τον αγώνα για την ελευθερία. Το γεγονός αυτό παραμένει έως σήμερα ένα ισχυρό σύμβολο θυσίας, συλλογικής δράσης και ιστορικής μνήμης.
Το Ηράκλειο Αττικής αναβαθμίζεται σε Δήμο
Περισσότερα
Μετά τον πόλεμο, την Κατοχή και τον Εμφύλιο, που προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές στην ελληνική επαρχία, το Ηράκλειο, όπως και άλλες περιοχές της Αθήνας, δέχτηκε νέους κατοίκους από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Στις 27 Νοεμβρίου 1948, λόγω της ραγδαίας πληθυσμιακής ανάπτυξης, η Κοινότητα Ηρακλείου αναγνωρίστηκε επίσημα ως Δήμος. Είχαν προηγηθεί η κατάργηση του οικισμού Άνω Ηράκλειο στις 16 Οκτωβρίου 1940 και η ένταξη της Κοινότητας στην Περιφέρεια Αττικής στις 26 Ιουλίου 1943.
Η τοπική
βιομηχανική ζώνη
Η βιομηχανική δραστηριότητα συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη.
Εσωτερική μετανάστευση
Νέα πληθυσμιακά κύματα διαμορφώνουν τη σύγχρονη πόλη.
Ραγδαία αύξηση
του πληθυσμού
Το Ηράκλειο μετατρέπεται σε μεγάλο αστικό κέντρο.
Περισσότερα
Οι νέοι κάτοικοι κατάγονται από την Πελοπόννησο, την Κρήτη, την Ήπειρο, τις Σέρρες, τη Ρούμελη, τη Θεσσαλία και αλλού. Οι Ηπειρώτες εγκαθίστανται στο παλαιό Ηράκλειο και δίνουν το όνομά τους στην περιοχή «Ηπειρώτικα», οι Κρήτες εγκαθίστανται κυρίως στο Κάτω Ψαλίδι.
Ο Υποσταθμός της ΔΕΗ
Το βιομηχανικό κτίριο, βρετανικής επιρροής, στέγαζε μετασχηματιστές που τροφοδοτούσαν τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο Αθηνών – Κηφισιάς, ενώ παράλληλα παρείχε ηλεκτρικό ρεύμα σε οικιακές και δημόσιες χρήσεις στην Αθήνα και τα γύρω προάστια.
Από τη δεκαετία του 1960 η πολιτιστική ζωή του Ηρακλείου παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη.
Περισσότερα
Το 1964 ιδρύθηκαν η Δημοτική Βιβλιοθήκη και μια μικρή δημοτική μπάντα, θέτοντας τις πρώτες βάσεις πολιτιστικής δράσης. Από το 1978 λειτούργησε η Κινηματογραφική Λέσχη του Δήμου, αρχικά στον κινηματογράφο «Άνοιξις» και αργότερα στον «Άννα-Μαρία». Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 δημιουργήθηκε η Θεατρική Σκηνή του Δήμου, από την οποία προέκυψαν νέες θεατρικές ομάδες. Ακολούθησαν η ίδρυση της Δημοτικής Ορχήστρας το 1982 και της Δημοτικής Χορωδίας το 1983. Το 1987 λειτούργησε ο Δημοτικός Κινηματογράφος «Νοσταλγία», ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ιδρύθηκε ο Δημοτικός Ραδιοφωνικός Σταθμός «Επικοινωνία», ενισχύοντας περαιτέρω την πολιτιστική έκφραση της πόλης.
Ο Δήμος αποκτά τη Βίλα «Αλίκη»
στην ιστορία του Ν. Ηρακλείου
Περιηγηθείτε ψηφιακά
Εξερευνήστε τις εκθέσεις του Δήμου
Το Κτήμα Φιξ αφηγείται την ιστορία του
Διαβάστε την ιστορία του τόπου, όπως την αφηγείται το ίδιο το κτήμα
Εικόνες με Νόημα
Ανακαλύψτε εικόνες που αποκαλύπτουν κρυμμένες ιστορίες.
οι ταυτότητες με μνήμη
ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ
Ανακάλυψε το Ηράκλειο Αττικής μέσα από την εφαρμογή μας! Η εφαρμογή προσφέρει μια ολοκληρωμένη περιήγηση στην πόλη του Ηρακλείου Αττικής, συνδυάζοντας πληροφορίες, εικόνες και διαδραστικό χάρτη. Περιηγήσου στα αξιοθέατα, τα σημεία ενδιαφέροντος και τους χώρους πολιτισμού, μάθε για την ιστορία και τη ζωή της πόλης και σχεδίασε τη δική σου διαδρομή με ευκολία. Ζήσε μια μοναδική εμπειρία γνωριμίας με το Ηράκλειο Αττικής – όπου το παρελθόν συναντά το παρόν, μέσα από την τεχνολογία!
Διαθέσιμη εφαρμογή σε android & ios
Με οδηγό την ιστορία μας και πυξίδα την καινοτομία, διαμορφώνουμε το Ηράκλειο του αύριο. Το e-raklio Culture αποτελεί ένα ακόμη βήμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δήμου μας, αναδεικνύοντας τον πολιτιστικό μας πλούτο και ενισχύοντας την εξωστρέφεια του Ηρακλείου Αττικής. Συνεχίζουμε να επενδύουμε σε δράσεις και καινοτόμες πρωτοβουλίες που φέρνουν τον πολίτη στο επίκεντρο. Σας καλωσορίζω σε αυτή τη νέα ψηφιακή διαδρομή στην πόλη μας.
Νίκος Μπάμπαλος
Το e-raklio Culture είναι μια ανοιχτή πρόσκληση να γνωρίσουμε ξανά την πόλη μας μέσα από έναν σύγχρονο ψηφιακό ξεναγό όπου η πολιτιστική μας ταυτότητα γίνεται προσβάσιμη σε όλους. Σας προσκαλώ να περιηγηθείτε και να ανακαλύψετε το Ηράκλειο Αττικής, τις γειτονιές και τους ανθρώπους της μέσα από μια νέα, δυναμική ψηφιακή εμπειρία.
Αιμιλία Τζίβα
Αντιδήμαρχος Ψηφιακής Πολιτικής, Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων